नवी दिल्ली: भारतीय मोबाईल बाजाराने अलीकडच्या काळात उल्लेखनीय प्रगती साधली आहे. मोबाईल फोन उत्पादन, निर्यात आणि ग्राहक संख्येत लक्षणीय वाढ होत आहे.
उत्पादनात २१ पट वाढ
केंद्र सरकारच्या उत्पादनावर आधारित प्रोत्साहन (PLI) योजनेमुळे, मागील दहा वर्षांत भारतातील मोबाईल फोन उत्पादनात २१ पट वाढ झाली आहे. २०१४-१५ मध्ये केवळ १८,९०० कोटी रुपयांचे उत्पादन होत असताना, २०२३-२४ मध्ये हे मूल्य ४,१०,००० कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचले आहे. यामुळे भारत जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा मोबाईल फोन उत्पादक देश बनला आहे.
निर्यातीमध्ये मोठी झेप
मोबाईल फोन निर्यातीमध्येही भारताने मोठी प्रगती केली आहे. २०१४-१५ मध्ये केवळ १,५५६ कोटी रुपयांची निर्यात होत असताना, २०२३-२४ मध्ये हे मूल्य १,२०,००० कोटी रुपयांपर्यंत वाढले आहे. ॲपल आणि सॅमसंग सारख्या आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांनी भारतात उत्पादन वाढवून, ब्रिटन, नेदरलँड, ऑस्ट्रिया, इटली, आखाती देश, दक्षिण अमेरिका आणि उत्तर आफ्रिकेत निर्यात केली आहे.
ग्राहक संख्येत वाढ
एरिक्सनच्या अहवालानुसार, २०२३ च्या दुसऱ्या तिमाहीत भारतात ७० लाख नवीन मोबाईल ग्राहक जोडले गेले, ज्यामुळे एकूण ग्राहक संख्या ११२.५ कोटींवर पोहोचली आहे. यामुळे भारत जगातील सर्वाधिक मोबाईल ग्राहक असलेला देश बनला आहे.
भविष्यातील अपेक्षा
काउंटरपॉईंट रिसर्चच्या अहवालानुसार, २०२५ पर्यंत भारतीय स्मार्टफोन बाजाराचे मूल्यांकन ५०.३ अब्ज डॉलर (सुमारे ४.२ लाख कोटी रुपये) पार करण्याची शक्यता आहे. ग्राहकांच्या प्रीमियम डिव्हाइसच्या वाढत्या मागणीमुळे, ॲपल आणि सॅमसंग सारख्या ब्रँड्स या वाढीचे नेतृत्व करतील.
भारतीय मोबाईल बाजारातील ही वाढ देशाच्या आर्थिक विकासात महत्त्वपूर्ण योगदान देत आहे आणि भविष्यातही या क्षेत्रात अधिक प्रगती होण्याची अपेक्षा आहे.