राजस्थान :
जैसलमेरमध्ये बोरवेलमधून मिळालेल्या पाण्याचा इतिहास 60 लाख वर्षे जुना असल्याचा दावा करण्यात आला आहे. संशोधनानुसार हे पाणी समुद्राच्या पाण्यासारखे आहे, परंतु सरस्वती नदीशी संबंधित नाही. या बोरवेलमधून मिळालेली मातीही समुद्राच्या मातीसारखी आढळली असून, पाण्याचे टीडीएस (टोटल डिसॉल्व्ह्ड सॉलिड्स) सुमारे 5000 असल्याचे निदर्शनास आले आहे.
ही शोध जैसलमेरच्या इतिहास आणि भूगोलाबद्दल नवी दृष्टी देते. समुद्राच्या पाण्याच्या टीडीएसपेक्षा कमी असले, तरी या पाण्यात अनेक खनिज लवण सापडली आहेत. याशिवाय सरस्वती नदीचा प्रवाह तनोट परिसरात असल्याचा अंदाज आहे, जिथे जमिनीतून वर आलेले पाणी गोड स्वरूपाचे आहे.
जैसलमेरच्या भूगर्भीय इतिहासाचा शोध लावण्यात या घडामोडीने महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. यावरून असे संकेत मिळतात की जैसलमेरमध्ये पूर्वी समुद्राचे पाणी अस्तित्वात होते, जे कालांतराने नाहीसे झाले. ही माहिती विज्ञान आणि इतिहासाच्या क्षेत्रातील संशोधकांसाठी महत्त्वपूर्ण ठरू शकते.